26 juni 2026 · Door Daniel
De Grietjebie
De vogel die Suriname wakker maakt
Je hoeft niet eens je ogen open te doen. Het is vroeg in de ochtend in Suriname, de zon komt net op en dan hoor je het. Drie tonen, luid en helder, alsof iemand je persoonlijk roept: griet-je-bie! Eén keer gehoord, nooit meer vergeten. Dit is het geluid van Suriname. De grietjebie is geen zeldzame verschijning. Hij zit in je achtertuin, op de elektriciteitsdraad voor je huis, op het dak van de buurman en in de boom naast de kerk. Overal in Suriname, van de binnenstad van Paramaribo tot diep in het oerwoud, maakt deze vogel zijn aanwezigheid bekend. En niet bepaald subtiel. Het is de eerste vogel die de meeste toeristen in Suriname horen en herkennen.
Highlights
De grietjebie komt voor van Texas tot Argentinië
maar nergens is hij zo geliefd als in Suriname
Zijn naam klinkt in elke taal anders
grietjebie, bem-te-vi, bien-te-veo, kiss me quick
Hij jaagt vogels weg die twee keer zo groot zijn als hij
zelfs roofvogels
Hij kan andere vogelsoorten nabootsen
e eerste wetenschappelijke beschrijving dateert uit 1648
In 1966 verscheen het boek "Grietjebie, Schoonheid van Suriname"
Wie is de grietjebie?
De grietjebie — officieel de Grote Kiskadie, Pitangus sulphuratus — is een zangvogel uit de familie van de tirannen. In Sranantongo wordt hij ook wel grikibi genoemd. Ongeveer 22 centimeter groot, met een knalgele buik, een bruine rug en een opvallende zwarte band over zijn ogen die hem een gemaskerde uitstraling geeft. Alsof hij altijd iets van plan is.
De eerste wetenschappelijke beschrijving van de vogel dateert uit 1648, door de Duitse natuuronderzoeker Georg Marcgrave. Zijn Latijnse naam sulphuratus betekent letterlijk "zwavelkleurig" — een verwijzing naar de felle gele kleur van zijn borst.
Zijn Surinaamse naam is een onomatopee — een woord dat klinkt zoals het geluid dat hij maakt. In Suriname roept hij grietjebie. In Brazilië horen ze bem-te-vi. In Spaanstalige landen bien-te-veo — wat letterlijk betekent: "goed je te zien!" En in sommige delen van Amerika wordt zijn gefluit zelfs vertaald als kiss me quick.
Dezelfde vogel, dezelfde roep, maar elk land hoort iets anders. Dat zegt misschien meer over ons dan over de vogel.
Een alleseter met een grote persoonlijkheid
De grietjebie is geen kieskeurige eter. Insecten, vruchten, bloemen, vissen, kikkervisjes — alles is welkom. Hij zit geduldig op een tak te wachten totdat hij met een stootduik zijn prooi pakt. Soms recht uit het water, soms midden in de lucht.
En dan zijn karakter. De grietjebie is brutaal, luid en verdedigt zijn nest fel tegen vogels die veel groter zijn dan hij. Zelfs roofvogels worden aangevallen — van bovenaf duikend of recht op ze af vliegend. Hij kan ook andere vogels nabootsen — een talent dat hem extra fascinerend maakt voor vogelliefhebbers en onderzoekers.
Wie in Suriname vogels wil spotten, hoeft niet ver te zoeken. De grietjebie vindt jou eerder dan jij hem.
Is de grietjebie de nationale vogel van Suriname?
Suriname heeft officieel geen nationale vogel. Maar vraag het aan wie dan ook — het antwoord is altijd hetzelfde. In 2024 riep Dagblad Suriname op om de grietjebie officieel te erkennen als nationale vogel. Want geen andere vogel is zo verbonden met het dagelijks leven in Suriname.
Er zijn scholen naar hem vernoemd. Er is een rijstmerk met zijn naam. In 1966 verscheen zelfs het boek "Grietjebie, Schoonheid van Suriname" — een reis langs oerwouden en rivieren. En als een Surinamer in het buitenland die drie tonen hoort — al is het maar in een filmpje — dan voelt dat als thuis.
De Grietjebie (Pitangus sulphuratus)
Waarom ons platform Grietjebie heet
Ik wilde altijd al een vogel als naam voor het platform. Niet zomaar een vogel — maar een die Suriname belichaamt.
Een vogel die overal in Suriname is. Die hoog in de bomen zit en alles overziet — een bird's-eye view op het land, van de binnenstad van Paramaribo tot de diepste jungle. Die het mooiste ontdekt en het luid en duidelijk deelt met de wereld.
En dan die gele borst. Felgeel, opvallend, onmiskenbaar — net als de gele ster in onze Surinaamse vlag. Een ster die staat voor eenheid en hoop. Elke keer als je een grietjebie ziet met die gele borst, zie je een stukje van onze vlag terug.
In Suriname ken je de grietjebie al voordat je hem ziet. Je hoort hem, je herkent hem en je weet: dit is Suriname. Dat is precies wat wij willen zijn. Het platform dat je hoort, dat je herkent en dat je meeneemt naar het mooiste van Suriname.
Daarom heet het Grietjebie.
Grietjebie tip
Word je 's ochtends wakker in Suriname en hoor je die drie tonen? Niet boos worden — geniet ervan. Het is het mooiste wekkergeluid ter wereld. En kijk omhoog — die gele buik tussen de groene bladeren is niet te missen.
Misschien ook interessant
Aanbevolen voor jou
Paramaribo in één dag
Paramaribo is een stad die je te voet ontdekt. Je ruikt de kruiden op de markt, je hoort het geroezemoes van de Waterkant en je stopt even bij een gebedshuisje dat al eeuwen naast zijn buren staat. Moslim, hindoe, joods, christelijk — allemaal op dezelfde straat, allemaal gewoon naast elkaar. Dat is Paramaribo. Een stad die op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat, maar die zichzelf niet te serieus neemt. Waar houten panden uit de zeventiende en achttiende eeuw nog steeds overeind staan — niet van steen, maar van tropisch hout. "De Houten Stad", noemen ze het centrum. En die naam dekt de lading volledig.
Kustweg naar het Grote Meer
Het westen van Suriname is geen bestemming voor wie haast heeft. Je rijdt er doorheen langs kokospalmen, open polders en een kustlijn die de meeste bezoekers nooit zien. Eerst twee dagen in Coronie, het stilste district van het land, waar bijenhouders je vertellen over honing en lokale gidsen je meenemen langs tuinen en zeedijken. Dan verder westwaarts naar Bigi Pan, 135.000 hectare groot meer vol vogels, mangroven en kaaimannen in het donker. Twee bestemmingen die los van elkaar al de moeite waard zijn, maar samen een reis vormen die je niet snel vergeet.